Rok 2025 można zaliczyć do udanych. Co prawda wciąż czekamy na możliwość gry w nadchodzące tytuły, ale już teraz dostępne wersje demo / beta czy liczne w tym roku wydarzenia, publikacje i projekty fanowskie z powodzeniem nam to oczekiwanie umilają.

30 rocznica Heroes of Might and Magic
Choć może ogromnych fajerwerków nie było, to jednak przypadająca na mijający rok 30 rocznica serii Heroes of Might and Magic była w nim pewnego rodzaju myślą przewodnią. Samo jej zauważenie i obchody pozwalają stwierdzić, że gry Heroes są wciąż (znowu?) żywe. Z tej okazji "wyprodukowano" m.in. urodzinowe show, dokument "Legacy of Heroes", wywiad z Paulem Romero jak i kilka rzeczy wymienionych niżej. Heroes of Might and Magic - mimo wielu lat przerwy - jest aktywnie rozwijaną marką, obecną zarówno w pamięci i nostalgii graczy, jak i na ich kontach i wishlistach. Miejmy nadzieję, że to zaowocuje tytułem, który sprawi, że seria na dobre odżyje.
Olden Era
Wiele rzeczy w tym roku kręciło się wokół nadchodzącego tytułu Heroes of Might and Magic: Olden Era. Dostępu do samej gry jeszcze nie mamy, gdyż wejście w fazę early access było dwukrotnie opóźnione i obecnie możemy się tego spodziewać gdzieś w 2026. Jednakże bardzo miłym akcentem było publicznie dostępne i darmowe demo. Obecnie na Steamie zbiera "w większości pozytywne" recencje na globalnym poziomie 78%. Wyznacznikiem zainteresowania tytułem jest również przekroczenie miliona dodań gry do wishlist użytkowników. W tym roku poznaliśmy też wszystkie frakcje, które znajdą się w grze, w tym demoniczne insekty z Roju, żywiołakowate stwory z Kniei oraz zupełnie nową dla serii frakcję - mackowatą Schizmę. Natomiast akcentem grotowym jest tu cykl filmów "of Beasts ond Myths" realizowanych przez naszego Dark Dragona we współpracy ze studiem Unfrozen na temat interesujących jednostek z serii Heroes.
Might & Magic Fates
Might & Magic Fates to zapowiedziana w tym roku gra karciana online "free to play", głównie tworzona z myślą o urządzeniach mobilnych (ale ma być dostępna również na Steamie). Jest trochę "dziwna" pod kilkoma względami. Grafiki kart są zaczerpnięte niemal całkowicie z Duel of Champions, a przez to cała gra utrzymana jest w stylistyce Ashanu - uniwersum, z którego rozwijania Ubisoft na razie zrezygnował. Dlatego też gra nie ma w zasadzie osadzenia fabularnego, przyjmując, że rozgrywka ma miejsce w jakimś chaotycznym wymiarze, gdzie ścierają się różne światy i gdzie każda postać może dosłownie spaść z nieba. Gra ma też opcjonalną warstwę "web 3.0" (czytaj: NFT), gdyż pozwala na sprzedawanie i kupowanie kart za pomocą "prawdziwych" pieniędzy jak i kryptowalut. Obecnie jest w fazie otwartej bety i każdy może ją przetestować.

Heroes of Might & Magic: The Card Game i RPG
Po sukcesie gry planszowej Heroes III studio Archon oficjalnie ogłosiło nowy projekt - grę karcianą. Została błyskawicznie (w 5 minut!) ufundowana podczas kampanii na Gamefound, a także osiągnięła wszystkie dodatkowe cele (stretch goals). Zawierać będzie ponad 800 kart z nowymi grafikami tworzonymi przez znakomite artystki - Magdalenę Katańską i Ianę Vengerovą. A ogólnie - choć jest to interesująca miara zawartości - ma mieć ponad 9 kg elementów. Rozgrywka ma być zdecydowanie krótsza niż w przypadku gry planszowej, nastawiona na pojedynki dwóch graczy. Przy okazji ogłoszono także, że mają się pojawić jeszcze 3 dodatki do gry planszowej Heroes III - z tajemniczymi trzema nowymi frakcjami.

W nieco mniejszej skali popularności, ale wciąż z dużym sukcesem wystartowała także kampania "papierowego" RPG Heroes of Might and Magic tworzonego przez studio Modiphius, opartego o system rozgrywki 2d20. Tu również odblokowano wiele dodatkowych celów i opublikowano także darmowy starter pozwalający na przetestowanie rozgrywki. Główny cel kampanii, a więc podręcznik z zasadami gry powinien być skończony już niedługo, na początku 2026. Zainteresowanym polecam zapoznać się z najnowszą aktualizacją na stronie kampanii.
Heroes of Might and Magic 30th Anniversary Retrospective
Z okazji 30-lecia Heroes of Might and Magic wydano ciekawą pozycję - książkę zbierającą wiele materiałów na temat tworzenia serii. Autor, Neal Hallford zawarł tu wiele wywiadów z twórcami i informacji o grach - w tym takie, które dotąd nie były nigdzie publikowane. Dotyczą zarówno czasów pierwszych gier, poczynając od King's Bounty i Heroes I, jak i gier z epoki Ashanu, tworzonych przez Ubisoft. Ostatni rozdział ma znamienny tytuł "Rebirth" i jest niejako zwiastunem i początkiem nowej ery dla gier, w której teraz się znajdujemy. Dodatkiem w książce jest galeria grafik i prac artystycznych. Publikacja dostępna jest na razie wyłącznie po angielsku, ale trwają intensywne prace nad jej polskim wydaniem.
Projekty fanowskie
Na fanów zawsze można liczyć i choć w tym roku nie było rewolucji na miarę nowej frakcji, to wszystkie najpopularniejsze projekty miały swoje kontynuacje. Mamy też trochę nowości.

• Twórcy HotA wydali wersje 1.7.2 i 1.7.3 dając graczom zmiany w umiejętnościach, rebalans wielu elementów, poprawki błędów oraz zapowiedź nowego miasta - Bulwark. HotA jest od tego roku również dostępna na GOG.
• fheroes2 wyszło w kilku nowych wersjach dając graczom wiele usprawień i poprawek. Najnowsza wersja z numerkiem 1.1.13 jest tutaj.
• VCMI dostał moda dla rozgrywek PvP jak i aktualizację 1.7 zawierającą m.in. nową sztuczną inteligencję na mapie przygody. Jest też nowe eksperymentalne AI na polu bitwy bazujące na uczeniu maszynowym.
• Pojawiło się wiele rozwijanych modów do Dark Messiah zwieńczonych nawet współpracą z Ubisoftem, który przekazał twórcom wycięty content pierwotnej gry.
• Heroes 7.5 dostało nowe ekrany dla czterech frakcji, które wprowadza.
• Fani Heroes 5 dostali m.in. nową wersję Areny oraz mod Frax 4.1.4 z nowymi grafikami, umiejętnościami i jednostkami.
• Nawet Legends of Might and Magic doczekało się aktualizacji projektu umożliwiającego rozgrywkę na współczesnych sprzętach i ekranach.

Konwenty, koncerty, imprezy
Marka Might and Magic w tym roku była obecna na licznych wydarzeniach, na wiele z których powróciła po latach przerwy. Kwasowej Groty nie mogło na nich zabraknąć - byliśmy wszędzie tam, gdzie coś się działo. Na targach Gamescom 2025 w Niemczech odbyły się panele i eventy prasowe poświęcone Olden Era, a także po raz pierwszy można było zagrać w Might & Magic Fates i spotkać się z twórcami gry planszowej Heroes III. Na CD-Action Expo można było wziąć udział w panelu dyskusyjnym na temat historii i fenomenu serii Heroes oraz w przezentacji nadchodzącego fanowskiego dodatku Day of Reckoning. Heroes Orchestra zagrała wiele koncertów muzyki z naszej ulubionej serii, w tym wrześniowe, urodzinowe z udziałem Paula Romero oraz grudniowe, świąteczne, na którym gościem był - po raz pierwszy w Polsce - Jon van Caneghem, pierwszy twórca gier Might and Magic / Heroes i legendarny założyciel studia New World Computing, któremu zawdzięczamy najlepsze części serii. Nie zapomnijmy też o tradycyjnym konwencie Jaskini Behemota i dostaniemy obraz roku, w którym przejechaliśmy więcej kilometrów niż w jakimkolwiek innym ;).

A poza tym...

• Ekipy H3gg, Kwasowej Groty i Jaskini Behemota nagrały dwa odcinki podcastu na temat fabuły w grach Heroes i ogólnym uniwersum Might and Magic. (Odcinek 1, Odcinek 2) Trzeci jest już w postprodukcji.
• Zakończył się turniej 30-lecia Heroes organizowany przez H3gg pod patronatem Ubisoftu. Streamy z rozgrywek możecie obejrzeć tutaj.
• Akademia Wojny zorganizowała kolejny konkurs MapMaker, dzięki któremu powstała nowa porcja świetnych map do Heroes III.
• W ostatnich dniach roku Hellburn w Jaskini Behemota opublikował swoje 160-stronicowe opracowanie na temat fabuły Enroth, Antagarichu i Jadame. Zapraszam do lektury!
• Pojawił się zestaw płyt winylowych z kolekcją utworów stworzonych na 30 rocznicę serii Heroes przez Paula Romero - "Heroes of Might and Magic III Piano Collections"
• Mają się pojawić ruchome figurki postaci z Heroes III, tworzone przez chińską firmę Fusion Fantasy

Ubisoft
Co tam u naszego ulubionego wydawcy? W tym roku nie wspominaliśmy w Grocie ani razu o perypetiach finansowych Ubisoftu. Podobnie i reszta świata zdała się trochę zapomnieć o wieszczeniu bankructwa i upadku. Jednakże sytuacja firmy nie jest zasadniczo lepsza niż 12 miesięcy temu. Jeśli patrzeć na wycenę akcji Ubisoftu to jest nawet gorzej - pod koniec 2024 roku były warte około 12 euro za sztukę. Teraz są warte jeszcze o połowę mniej. Ratunkiem dla firmy miała być premiera Assassin's Creed Shadows. Czy był to sukces? Opinie są różne, ale wygląda na to, że generalnie tak. Umiarkowany. Pozwolił na stabilizację przychodów i ogólnych finansów. Nie był jednak na tyle oszałamiający, aby Ubisoft mógł ogłosić wynik finansowy w postaci zysku - dalej ogólnie jest "pod kreską". Poza tym można było zaobserwować, że w jakiś sposób wydawca "dogadał się" ze swoim największym akcjonariuszem - firmą Tencent, która jeszcze w marcu tego roku wspomogła Ubisoft zastrzykiem inwestycyjnym w postaci 1,16 miliarda euro. Dziwnym zbiegiem okoliczności niemalże tyle samo wyniosła strata firmy na koniec września tego roku, połączona ze zwolnieniem około 1500 pracowników. Tencent wydaje się pełnić rolę poduszki powietrznej dla Ubisoftu - nie naprawi firmy, ale w razie najgorszego, uchroni ją przed upadkiem. Wygląda więc na to, że trzęsienia ziemi nie będzie. Sytuacja w Ubisofcie się powoli stabilizuje, choć jeszcze daleko do ogłoszenia poprawy.

Wróżby i oczekiwania
Rok 2026 będzie tym, w którym można będzie powiedzieć "sprawdzam!". Olden Era jak i Fates mają zaplanowane swoje premiery. Podobnie jak nowa gra karciana od Archonów czy RPG od Modiphiusa. Dołóżmy do tego spodziewane rozwoje projektów fanowskich. Ale to nie wszystko. Wygląda na to, że na horyzoncie widać jeszcze jedną grę przygotowywaną przez Ubisoft i będącą już w fazie testów. To będzie rok pierwszych od wielu lat "zbiorów" dla graczy i fanów Might and Magic. Trudno przewidzieć jaki będzie końcowy odbiór tych produkcji. Z pewnością jednak wszyscy będziemy mieli możliwość zagrać i ocenić je sami. A Kwasowa Grota pozostanie miejscem, które o tych wszystkich nowościach będzie informować. Do zobaczenia!